Ο λογοτεχνικός µύθος είναι τραπέζι τζόγου. Ο Ελιµάν είχε καθίσει εκεί και είχε κατεβάσει τα τρία ισχυρότερα ατού που µπορεί κανείς να διαθέτει: κατ’ αρχάς, είχε επιλέξει ένα όνοµα µε µυστηριώδη αρχικά· εν συνεχεία, είχε γράψει ένα και µοναδικό βιβλίο· εντέλει, είχε εξαφανιστεί χωρίς να αφήσει ίχνη. Άξιζε, ναι, να ρισκάρεις για να µαζέψεις το λείψανό του.Το 2018 ο νεαρός Σενεγαλέζος συγγραφέας Ντιεγκάν Λατύρ Φέιγ ανακαλύπτει στο Παρίσι ένα βιβλίο µύθο, που εκδόθηκε το 1938. Τίτλος του: Ο λαβύρινθος του απάνθρωπου. Ο συγγραφέας του, που στην εποχή του είχε χαρακτηριστεί ο «νέγρος Ρεµπό», εξαφανίστηκε αµέσως µετά το σκάνδαλο που προκάλεσε η δηµοσίευση του κειµένου του. Ο Ντιεγκάν, γοητευµένος από την ανάγνωση του βιβλίου και την ιστορία της εξαφάνισης, αρχίζει να αναζητά τα ίχνη του µυστηριώδους συγγραφέα Τ.Σ. Ελιµάν και έρχεται αντιµέτωπος µε τις µεγάλες τραγωδίες της αποικιοκρατίας και του Ολοκαυτώµατος. Από τη Σενεγάλη στη Γαλλία, περνώντας από την Αργεντινή, ποια αλήθεια τον περιµένει στο κέντρο του λαβυρίνθου;Η πιο µυστική µνήµη των ανθρώπων είναι ένα αριστοτεχνικό µυθιστόρηµα αστείρευτης ευρηµατικότητας, ένα βιβλίο για τη ζωή απέναντι στη γραφή, για τη βαθιά ανάγκη του τέλους της αντιπαράθεσης της Αφρικής µε τη Δύση, ένας ύµνος αγάπης, πάνω απ’ όλα, για τη λογοτεχνία και την αντοχή της στον χρόνο. Ο χρόνος είναι φονιάς. Σκοτώνει µέσα µας την ψευδαίσθηση ότι οι πληγές µας είναι µοναδικές. Όχι, δεν είναι. Καµιά πληγή δεν είναι µοναδική. Τίποτα ανθρώπινο δεν είναι µοναδικό. Όλα γίνονται φριχτά κοινότοπα µε τον χρόνο. Ιδού το αδιέξοδο· αλλά ακριβώς σ’ αυτό το αδιέξοδο έχει η λογοτεχνία µια πιθανότητα να γεννηθεί.«Ένα σπουδαίο βιβλίο που µαγεύει, συναρπάζει και προβληµατίζει».  Marianne Payot, L’Express«Αναπτύσσεται σαν τεράστιος λαβύρινθος, είναι όµως ένας λαβύρινθος του ανθρώπινου –γενεαλογικός, πολιτικός, αισθητικός– όπου ο συγγραφέας, χωρίς να µας κρατάει από το χέρι, δε µας χάνει ωστόσο ποτέ».  Camille Laurens, Le Monde«Ένα σύµπαν ολόκληρο µέσα σ’ ένα βιβλίο που µας µεταφέρει στο Παρίσι, στο Ντακάρ, στο Άµστερνταµ και στο Μπουέ-νος ΄Αιρες, όπου περνάµε µέσα από τις αποκαλυπτήριες στιγµές του 20ού αιώνα καθώς διασταυρωνόµαστε µε τον Μπόρχες, τον Σάµπατο και τον Γκοµπρόβιτς».  Youness Bousenna, Télérama«Η πιο µυστική µνήµη των ανθρώπων βασίζεται στην έρευνα, την παθιασµένη και παραπλανητική πορεία µέσα από ένα µωσαϊκό µαρτυριών, αφηγήσεων και γραπτών, αλλά επίσης στο µυθιστόρηµα µύησης».  Frédérique Roussel, Libération«Η επινοητικότητα, η τόλµη, η αδιαλλαξία της γλώσσας του µεταµορφώνουν αυτό το βιβλίο, που φέρνει αντιµέτωπες τις αναγκαιότητες του ζην και του συγγράφειν, σε ερωτική εξοµολόγηση στη λογοτεχνία».  Laëtitia Favro, Lire«Το βιβλίο που φωτίζει όλη τη λογοτεχνική σκηνή σήµερα».  François Busnel, Franceinfo

Μια φορά κι έναν καιρό, σ’ ένα μεγάλο δάσος ζούσε ένας φτωχός ξυλοκόπος με τη φτωχιά γυναίκα του. Όχι όχι όχι όχι όχι, μην ανησυχείτε, δεν πρόκειται καθόλου για τον Κοντορεβυθούλη! Όπως εσείς, έτσι κι εγώ απεχθάνομαι αυτή τη γελοία ιστορία. Πού ακούστηκε οι γονείς να παρατάνε τα παιδιά τους επειδή δεν έχουν να τα θρέψουν; Έλεος… Μέσα σ’ αυτό το μεγάλο δάσος λοιπόν επικρατούσε μεγάλη πείνα και πολύ κρύο. Ιδίως τον χειμώνα. Το καλοκαίρι μια τρομερή ζέστη έπεφτε σ’ αυτό το δάσος κι έδιωχνε το πολύ κρύο. Η πείνα απεναντίας ήταν σταθερή, προπάντων τα χρόνια που γύρω από αυτό το δάσος μαινόταν ο παγκόσμιος πόλεμος. Ο παγκόσμιος πόλεμος, ναι ναι ναι ναι ναι. Jean-Claude Grumberg   *** Ένα ουμανιστικό παραμύθι που βγάζει τη γλώσσα στους αρνητές του Oλοκαυτώματος.L’Obs Ύμνος στην αγάπη, αυτή η ευαίσθητη απεικόνιση του Ολοκαυτώματος συγκλονίζει με την αλήθεια, την απλότητα και την ομορφιά της. Ένα μικρό βιβλίο με μεγάλο μέλλον. L’Express Ώς πότε η μνήμη θα διαρκεί; Για να την κρατήσει ζωντανή, για να αγωνιστεί ενάντια στη λήθη, ο Grumberg κερδίζει το στοί­χημα επιλέγοντας τη φόρμα του παραμυθιού, εκείνου δηλαδή του λογοτεχνικού είδους που κρίθηκε στο διάβα των αιώνων ως το πιο κατάλληλο για να μεταδίδεται από γενιά σε γενιά.Le Monde Θαύμα ομορφιάς, δύναμης και απλότητας.Le Canard enchaîné Ένα θεσπέσιο μικρό βιβλίο που πρέπει να διαβαστεί χωρίς καθυστέρηση.Libération Ο Grumberg υπογράφει ένα διαχρονικό αριστούργημα, εμπνευσμένο από το δράμα της παιδικής του ηλικίας. Αυτό το μικρό θαύμα συναντά, δυστυχώς, την άνοδο ενός νέου αντισημιτισμού.Le Soir.be Αυτό το υπέροχο παραμύθι του Jean-Claude Grumberg για το Ολοκαύτωμα ήταν η μεγάλη έκπληξη για τα βιβλιοπωλεία. Δεν πρέπει να λείψει από κανέναν.Elle  *** Ο Ζαν-Κλωντ Γκραμπέρ γεννήθηκε στο Παρίσι το 1939. Ο πατέρας του και ο παππούς του εκτοπίστηκαν στα γερμανικά στρα­τόπεδα συγκέντρωσης και δεν επέστρεψαν ποτέ. Θεατρικός συγγραφέας (έχει γράψει πάνω από τριάντα έργα και έχει τιμηθεί έξι φορές με το βραβείο Molière), σεναριογράφος (έχει συνεργαστεί, μεταξύ άλλων, με τον Φρανσουά Τρυφώ και τον Κώστα Γα­βρά), έχει γράψει επίσης μελέτες, βιογραφίες και παιδικά βιβλία. Έχει τιμηθεί με το μεγάλο Βραβείο Θεάτρου της Γαλλικής Ακαδημίας για το έργο του Zone libre, με τα μεγάλα βραβεία SACD και Société des Gens de Lettres για το σύνολο του έργου του, και με το βραβείο César καλύτερου σεναρίου για το Amen του Κώστα Γαβρά. Το βιβλίο Η πιο πολύτιμη πραμάτεια τιμήθηκε με το βραβείο αναγνωστών L’Express/BFMTV και το Ειδικό Βραβείο Βιβλιοπωλών. στο εξώφυλλο: © Anselm Kiefer «Wald» 1973/74 (λεπτομέρεια)

Η αλήθεια δε βρίσκεται στην ακίνητη σταθερότητα, αλλά στην αδιάκοπη κίνηση. Δεν είναι αυτό η ουσία των ιστοριών;

Όταν η κοπέλα ενός νεαρού άντρα εξαφανίζεται μυστηριωδώς, η καρδιά του ραγίζει. Αποφασισμένος να βρει τη φανταστική πόλη όπου υποψιάζεται πως έχει εγκατασταθεί η αγαπημένη του, ξεκινά μια αναζήτηση που διαρκεί μια ζωή, και οδηγεί τον άντρα σε μια περίεργη πόλη με τους δικούς της κανόνες και σε ένα ταξίδι ανάμεσα στον πραγματικό κόσμο και σε έναν άλλο κόσμο. Εκεί οι άνθρωποι δεν έχουν σκιές, μονόκεροι περιπλανώνται και μεγαλώνουν ιτιές.

Βρίσκει την κοπέλα του να εργάζεται σε μια διαφορετική βιβλιοθήκη – μια βιβλιοθήκη ονείρων. Εκείνη δε θυμάται τίποτε από την κοινή τους ζωή. Καθώς οι εποχές περνούν και ο άντρας δυσκολεύεται να διακρίνει τα ρευστά όρια ανάμεσα στους δύο κόσμους, καλείται να αποφασίσει τι είναι πρόθυμος να χάσει.

Μια ιστορία αγάπης, μια αναζήτηση, ένας ύμνος στα βιβλία και στις βιβλιοθήκες που τα στεγάζουν. Ένα δεξιοτεχνικό μυθιστόρημα από έναν από τους σημαντικότερους συγγραφείς
της σύγχρονης λογοτεχνίας.